500 Balkons en galerijen verstevigd in Spijkenisse

betonrenovatie en -onderhoud, Woningbouw en VvE

We versterken de balkons en galerijen van bijna 500 flatwoningen voor woningcorporatie Maasdelta in Spijkenisse. De galerijen van dertien flats krijgen aan de binnenzijde van de balustrades een lichte stalen stempelconstructie. Bij de balkons worden vanaf de voorzijde carbonstaven ingeboord.

Constructieve veiligheid van galerijen en balkons

In de wijk Groenewoud in Spijkenisse staan flats die uit de jaren 60 stammen. Negen flatgebouwen zijn van woningcorporatie Maasdelta Groep, waaronder twee serviceflats voor senioren. Ook staan er twee flatgebouwen in de wijk met een Vereniging van Eigenaren (VvE).

De doorgestorte balkons en galerijen van deze flats zijn vrij uitkragend. Daarom behoren ze tot de risicogroep waarvoor de overheid een inspectieplicht heeft ingesteld. Het ingenieursbureau IOB heeft een onderzoek gedaan waaruit bleek dat de galerijen niet voldoen aan de huidige veiligheidseisen. Als voorzorgsmaatregel werden alle galerijen direct gestempeld. Vervolgens werd gezocht naar de beste oplossing. Een belangrijk uitgangspunt tijdens deze zoektocht was om de flat- en wijkbewoners zo min mogelijk overlast te bezorgen tijdens de werkzaamheden.

Versterkingsopgave

Rendon won de aanbesteding voor de versterkingsopgave van deze 500 flatwoningen. In het bestek was aanvankelijk gekozen om de hele dekvloer van de galerijen te slopen en vervolgens nieuwe wapening aan te brengen in een constructieve dekvloer, afgewerkt met een waterdicht coatingsysteem. Dat zou echter heel veel overlast geven, zowel in geluid als in bereikbaarheid van de woningen.

PROJECT IN BEELD

Staalconstructie

Overlast beperken voor de bewoners is een belangrijk item bij woningcorporaties. Daarom wilde opdrachtgever Maasdelta na de aanbesteding naast het voorgestelde alternatief nog andere alternatieven bekijken die mogelijk nóg minder overlast geven. Daarop gingen Rendon en IOB samen op zoek naar betere oplossingen. De oplossing werd gevonden in het aanbrengen van een uitwendige staalconstructie. Nader onderzoek leerde echter dat de staalconstructie dan buiten de erfscheiding zou komen te staan. Daarnaast zijn de galerijen van de VvE aan de buitenzijde voorzien van een vliesgevel. De galerijen zouden dan dwars door die vliesgevel aan de staalconstructie moeten worden verankerd.

“We stelden voor om de staalconstructie aan te passen en te vereenvoudigen. Eigenlijk vervangen we de tijdelijke stempelconstructie nu door een permanente en meer elegante constructie”, glimlacht Peter Nuiten, technisch directeur bij Rendon. Dat betekent dat de kolommen van de staalconstructie niet buiten de galerijen zijn geplaatst, maar net zoals de tijdelijke stempels gesitueerd zijn boven op de rand van de galerijen. En daarmee dus net binnen de balustrades. Dat loste alle problemen in één keer op, inclusief de versterking van de galerijen met de vliesgevel. In langsrichting worden de galerijen versterkt met een stalen UNP-profiel onder de gehele plaatrand. Dit profiel is aan de stalen kolommen gekoppeld.”

Fundering met mini-heistelling

Een uitdaging was de benodigde paalfundering voor de stempelconstructie. Deze bevindt zich nu onder de galerij. De werkhoogte voor het aanbrengen van de stalen buispalen is beperkt, terwijl er wel tot 25 meter diep moet worden geheid. Met een mini-heistelling zijn de stalen buispalen steeds in segmenten van 180 cm geheid. Deze segmenten werden daarbij gaandeweg aan elkaar gelast tot de paal op de vereiste diepte was gebracht. De buispalen zijn voorzien van wapening in de kop en gevuld met beton.

Voor een deel bevinden zich op de begane grond bergingen onder de galerij. Hier werden de buispalen langs de bestaande funderingsbalk geheid en er vervolgens via speciale poeren en ankerwapening aan verbonden. Op de bovenzijde van de galerijrand van de eerste verdieping werd hier een stalen U-balk aangebracht om de krachten van de aan te brengen kolommen in te leiden in de metselwerkconstructie.

Aanpak uitkragende balkons

Ondertussen werden er ook vraagtekens gezet bij de kwaliteit van de uitkragende balkonvloeren. Aanvullend onderzoek van IOB wees uit dat daarvan ongeveer de helft (180) niet voldeed aan de huidige eisen. IOB en Rendon keken vervolgens ook hier samen naar een versterking met zo min mogelijk overlast voor de bewoners. Door de verspreide situering van de balkons ligt een staalconstructie hier niet voor de hand.

De R-Brace methode van Rendon was hiervoor weliswaar een goede oplossing maar maakte het noodzakelijk dat de versterkte balkons ook van een nieuwe coating moesten worden voorzien. Omdat hier bovendien de uitgangssituatie gunstig was voor het versterken met in te boren carbonstaven, besloten Rendon en IOB gebruik te maken van het VVUV-systeem.

Samenwerken

Het VVUV-systeem is ontwikkeld door collega Vogel. Samen met ingenieursbureau ABT ontwikkelden zij een verankeringssysteem op basis van carbonwapening. Bij dit verankeringssysteem wordt vanaf de voorzijde van een vloerplaat een gat geboord tot in de gevelbalk of verdiepingsvloer. Daarin wordt een carbonstaaf verlijmd.

Peter Nuiten: “Voor het boren van de gaten moesten de balkons tijdelijk worden afgesloten. De borstwering van de balkons moest immers worden verwijderd omdat die bij het boren in de weg zat. We konden gelukkig goede werkafspraken met elkaar maken om zo samen de periode waarin de bewoners niet van hun balkon gebruik konden maken, tot een minimum te beperken. Het is mooi om te zien dat we er als concollega’s er samen in kunnen slagen om voor een opdrachtgever tot een optimale oplossing te komen.”

Nieuwe coating galerij

De galerijen in Spijkenisse krijgen ook een nieuwe coating. Bij beide toegepaste herstelmethoden is de dekvloer niet aangepast en is er in principe geen nieuwe coating nodig. Woningcorporatie Maasdelta komt hiermee tegemoet aan de verwachtingen van de bewoners die op basis van het allereerste herstelplan waren gewekt.

Meerdere professionele oplossingen voor herstel draagkracht balkons en galerijen

Specialist onderhoud 40 jaar ervaring en renovatie van beton

Peter Nuiten: “Bij een project in Schiedam doen we het nog anders. Daar brengen we stalen consoles aan onder de galerijen. In de lengterichting versterken we de galerijen met koolstof lijmwapening.”

“Elk van de 3 methodes heeft zijn eigen plaats in de markt. Zo zal een VvE ook andere afwegingen maken dan een corporatie. Bij een VvE betalen de bewoners het zelf, terwijl een corporatie te maken heeft met huurders die overlast vrezen.”

De juiste keuze voor versterking van draagkracht balkons en galerijen

“Bij het kiezen van een oplossing moet je altijd eerst kijken naar de oorzaak van de schade. Is het de wapening die te laag ligt of is er sprake van chloride-aantasting? Als er sprake is van ernstige aantasting van de hoofdwapening door chloriden, heeft versterking met carbonstaven of -vezels de voorkeur. Maar dan moet je eigenlijk ook alle bestaande wapening afkeuren want je weet niet zeker hoe die er voor staat.”

Overigens ziet Nuiten hoofdzakelijk gevallen van te laag liggende wapening. “De wapening moest destijds minstens 15 mm betondekking hebben aan de bovenzijde. De constructeur rekende met precies 15 mm. Als tijdens de bouw de wapening lager kwam te liggen, had de aannemer weliswaar aan de eis voldaan maar dan heb je dus minder draagvermogen. Aantasting door chloriden komt vooral voor als er scheuren ontstaan langs de gevel, waar vervolgens dooizouten in komen. Ook heeft nog al eens onoordeelkundig onderhoud plaatsgevonden, waarbij bijvoorbeeld nieuwe dekvloeren of tegelvloeren werden aangebracht met een hoog extra eigen gewicht.”

Heeft u vragen over de draagkracht van balkons en galerijen? Of wilt u meer informatie over de mogelijkheden en methodes om de draagkracht te herstellen? Neem contact op.

Bekijk ook het nieuwsbericht

of lees het artikel in het AD